مناطق دیدنی ایران

مجموعه سازه های آبی تاریخی شوشتر

دهمین اثر ثبت شده جهانی در ایران است. این اثر که در ۵ تیر ۱۳۸۸ ه.ش. به ثبت جهانی رسیده است. این عنوان ثبت شده مجموعه­ای از سازه­های آبی چون آسیاب­ها و آبشارهای شوشتر، بندها و چند اثر دیگر است. این مجموعه در دوران ساسانیان و به منظور بهره­گیری از انرژی آب، ساماندهی و ساخته شده است که طراحی و ساخت آن با توجه به زمان ساخت آن از پدیده­های صنعتی زمان خود به شمار می­رود. سیکا محلی است با اتاقک ها و راهروهای باریک در کنار آنها جوی آب روان است و نافذی مشرف به رود گرگر دارد. این محل در تابستان محل تفریح مردم خصوصاً آقایان است. در جنوب پل گرگر یا پل دروازه در سمت چپ و راست رودخانه طاق هایی چند با ساختمان هایی که آب را از بالا به دست گرفته است و به درون مرتبه های پایین تر سرازیر می شود به نام سیکا معروف و نمایان است. این سازه­های آبی به منظور جداسازی بخشی از آب رود کارون، بالا آوردن ارتفاع آب، استفاده از انرژی آب و مدیریت آن در طول یک کیلومتر مورد استفاده قرار گرفته­اند. که مهمترین بخش­های آن عبارتند از: بند میزان: در ابتدا بند میزان است که رود کارون را به دو بخش نهر گَرگَر و نهر شُطِیط تقسیم می­کند. نهر گرگر نهری مصنوعی است که شاخه­ای از کارون را به داخل شهر و سازه­های آبی هدایت کرده و ۴۵ کیلومتر بعد دوباره به کارون می­ریزد. این پل بند از ۱۰ دهانه با طول ۵٫۲ ( پنج و دو دهم) متر تشکیل شده است. نهر گرگر: این نهر نیز بخش دیگری از این سازه و مجرای ورودی آب به سازه است. بستر این نهر با سنگ­های بزرگ که با بست­های فلزی به هم متصل شده­اند سنگ فرش شده تا از تخریب مسیر جلوگیری شود. پل بند شادُروان: بر روی نهر شطیط بنا شده تا جریان آب را آرام و سطح آب بالا آورده شود. این پل بند دارای ۴۴ دهانه بزرگ و ۴۳ دهانه کوچک بوده است که هم اکنون بقایایی از ۹ دهانه در سمت شمال و ۲۸ دهانه در سمت جنوب باقی است. کلاه فرنگی: این بنا در کنار یکی از دروازه­های قدیمی شهر قرار داشته و عملکرد کنترلی و نظارتی برای سازه­های مختلف داشته است. قلعه سَلاسِل: مقر مدیریتی و حکومتی در زمان­های مختلف بوده است. احتمالاً در زمان هخامنشیان بنا گردیده است. این قلعه حوادث بیشماری را متحمّل شده است و از آن جمله می­توان به مقاومت هرمزان سردار ایرانی در مقابل اعراب در سال ۱۷ ه.ق. اشاره کرد که در این قلعه بنا به روایتی ۶ ماه تا دو سال مقاومت کرده و پس از تسخیر قلعه نیز مسلمان شده و پس از آن خدمات فراوانی به اسلام نموده است. مجموعه آسیاب­ها و آبشارها: نهرها و تونل­های مختلف آب را در مسیرهای دلخواه هدایت کرده و به مصارف مختلف می­رسانده است. مهمترین استفاده آن استفاده از انرژی آب برای چرخاندن آسیاب­ها بوده که آب پس از آن بصورت آبشارهای زیبایی به داخل حوضچه­ها ریخته می­شده است. بندها و نهرهای دیگری نیز در این مجموعه وجود دارند که به تنظیم و هدایت آب کمک می­نموده­اند.

ادرس این مجموعه در شهر شوشتر قرار دارد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

همچنین ببینید

بستن
بستن